STOKHOLM METROSU: “Dünyanın En Uzun Sanat Galerisi”

Metro istasyonları genelde, renksiz, loş, rutubetli, hatta klostrofobik mekânlar olarak insanların içinde bulunmaktan çok da zevk aldığı yerlerden değildir. Ama Stokholm metrosu kesinlikle onlardan biri değil, hatta bence Stokholm dünyadaki en artistik metro istasyonlarına sahip.

İsveç, Avrupa ülkeleri ve ABD dahil dünyanın birçok ülkesinin savaşla meşgul olduğu yıllarda tarafsız kalarak, eğitim, ekonomi, siyasi hayat, sosyal yaşam gibi temel konular başta olmak üzere birçok farklı alanda sayısız reformları uygulayabilmiş bir ülke. Günümüzde ‘İsveç modeli sosyal demokrasi’ olarak bilinen yönetim anlayışı, sosyalist prensiplerin liberal bir ekonomi ve demokratik bir toplum anlayışıyla birlikte hayata geçirilmesi temeline dayalı bir model olarak özetlenebilir.

Bu modelin kentlere yansımasi ve Başkent Stokholm’de sanatı geniş halk kitlelerine daha kolay ulaştırabilme düşüncesiyle 1957’de temelleri atılan projenin adım adım istasyonlarda hayata geçirilmesi sonucunda, bugün 110 km uzunluğunda 100 durağa sahip büyük ağa dönüşen metroda; giriş holleri, yürüyen merdivenleri, tavan, yer ve duvarları ile çok renkli ve etkileyici mekânlar ortaya çıkmış. Günümüzde” dünyanın en uzun sanat galerisi” olarak anılan ve Stockholm’u ziyaret eden turistlerin de uğrak yerlerinden bir tanesi haline gelen istasyonlar için  ücretsiz turlar da düzenlenmekte…

Her bir istasyonda, teknolojik sembollerden, nintendo oyunlarına, çevre sorunlarından, insan haklarına, politik çalkantılardan, post-modernizme kadar, sanatçı veya tasarımcısının ortaya koyduğu bir mesaj veya tema var; bir durakta arkeolojik kazı alanında antik Roma’ya (Kungstradgatden) , bir durakta gökkuşağı mağarasına (Stadion), bir durakta (Solna Centrum) çevre kirliliği temalı alev mağarasına, ya da başka bir durakta (Tekniska Högskolan) 4 element ve teknolojik objelere rastlayabilir, ismi “ahududu dağları” anlamına gelen başka bir durakta (Hallonbergen) boydan boya fantastik çocuk çizimleriyle, başka bir durakta (Thorildsplan) süper mario ve pacman ile karşılaşabilirsiniz.

Ziyaretçilerini kimi zaman renklerle, gizemli çizim veya sembollerle, heykellerle, kimi zaman devasa boyutta mağara görünümü verilmiş mekânlarla şaşırtmakta olan ve sayısı şimdilik 90’ı bulan sanatsal istasyonların bazılarındaki düzenlemeler ufak detaylardan ibaretken, bazı istasyonlarda tasarımlar istasyonun tamamına yayılarak, kendinizi fantastik bir masal diyarında gibi hissetmenize neden olabiliyor.

Bu nedenle web ortamında çeşitli kaynaklarda bahsi geçenleri tarayarak en etkileyici 25 tanesini ve bunların içinde de en beğendiğim 10 tanesini aşağıdaki haritaya işaretledim. (tıklayıp büyütebilirsiniz) Stokholm’de toplu taşımayı kullanırsanız, yolunuz  tüm hatların kesiştiği T-Centralen istasyonuna düşecektir mutlaka ama haritada işaretli diğer istasyonlardan en az birkaçını da ziyaret etmenizi şiddetle tavsiye ederim, aşağıdaki fotoğraflara bir göz attığınızda ne demek istediğimi anlayacağınızı düşünüyorum.

Stokholm metro ağının tamamı tek zon olarak planlanmış olduğundan, tek bilet ile aynı yönde 75 dakika boyunca yolculuk yapabilirsiniz. Ancak Stokholm’de kalış süresine göre 24 veya 72 saatlik (SL Access Card) kart almak en mantıklısı gibi görünüyor. Böylece metro, otobüs, tramvay, banliyö treni, vapur (Nybroviken- Dujurgarden arası) gibi kentiçi tüm toplu taşıma sistemini sınırsızca kullanabilmek mümkün. Güncel bilet fiyatları ve türleri için buraya  bakılabilir.

(NOT: Fotoğraflar The Guardian gazetesinin web sitesinden alınmış olup, seyahat fotoğrafçısı Conor MacNeill e aittir.)

Leave a Reply